सिन्धुली साउन २४—
आज साउने पूर्णिमाको दिन देशभर जनैपूर्णीमा पर्व श्रद्धा र उल्लासका साथ मनाइएको छ। वैदिक सनातन परम्परा अनुसार ब्राह्मण र क्षत्रिय वर्गका पुरुषहरूले आजको दिन बिहानै नदी, पोखरी वा धारामा स्नान गरी नयाँ जनै फेर्ने चलन छ।
जनै फेरेपछि पूजापाठ गरी पुरोहितमार्फत रक्षासूत्र (डोरो) बाँधिने यो पर्वलाई रक्षाबन्धन पनि भनिन्छ। धार्मिक मान्यताअनुसार रक्षासूत्र बाँध्दा दैवी आपत्ति, रोग र संकटबाट रक्षा हुने विश्वास रहिआएको छ।
आजका दिन हजारौँ भक्तजनहरू पशुपतिनाथ, गोकर्णेश्वर, मन्थली, जनकपुर, हलेसी, बागलुङ र देशभरका अन्य तीर्थस्थलमा भीडभाड देखियो। विशेष गरी पशुपतिनाथ मन्दिर परिसरमा बिहानैदेखि भक्तहरूको लामो लाइन लागेको थियो।
त्यसैगरी, जनैपूर्णीमालाई पर्वतीय समुदायका गुरुङ, मगर, तामाङ लगायतले क्वाँटी खाने दिन को रूपमा पनि मनाउने परम्परा छ। विभिन्न किसिमका नौ थरी वा बढी अन्न/दलको झोलयुक्त सुप बनाई परिवारजनसँग मिलेर खाने यो चलन स्वास्थ्य र सामूहिकता दुवैसँग जोडिएको मानिन्छ।
तराई क्षेत्रमा भने आजकै दिन रक्षाबन्धन मनाइन्छ, जहाँ दिदी–बहिनीहरूले दाजुभाइको हातमा राखी बाँधी दीर्घायु र सु–स्वास्थ्यको कामना गर्छन्, र दाजुभाइले उपहार तथा मिठाइ दिने प्रचलन छ।
साउन पूर्णिमासँगै आज गाईजात्रा पर्व पनि काठमाडौँ उपत्यका र केही अन्य शहरमा मनाइँदैछ। गाईजात्रा दिवंगत आत्माको स्मरणमा गर्ने सांस्कृतिक पर्व हो।
धार्मिक विश्वासअनुसार, जनैपूर्णीमाको दिनको स्नान र मन्त्रसहितको जनै परिवर्तनले पवित्रता, आत्मशुद्धि र आध्यात्मिक उन्नति प्राप्त हुने भनाइ छ। यस अवसरमा देशभरका मन्दिर, तीर्थस्थल र नदीकिनारहरूमा मेलापातको वातावरण देखिएको छ।
