पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र तत्कालिन गृह मन्त्री रमेश लेखक पक्राउ – आन्दोलनको दोषी र भ्रष्टचारी कसैलाई नछाड्ने गृह मन्त्र सुदन किंरातीको भनाई

चैत्र १५ गते, काठमाडौं

नेपालको राजनीतिमा एक महत्वपूर्ण मोड आएको छ। पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली र त्यसबेलाका गृहमन्त्री रमेश लेखक  पक्राउ परेका छन् । उनीलाई आज विहान चैत्र १५ गते डुन्डुको घरबाट पक्राउ गरिएको हो ।

वली पक्राउ परेको घटना सार्वजनिक भए पछि देशभरि राजनीतिक तरंग फैलिएको छ। पूर्व प्रधान मन्त्री के.पी. शर्मा वली र तेसबेलाका गृह मन्त्री रमेश लेखक पक्राउ गरिएको घटनाले वर्तमान राजनीतिलाई हल्लाएको छ, आन्दोलनको दोषी र भ्रष्टचारी कसैलाई नछाड्ने गृह मन्त्र सुदन किंरातीले बताएका छन् ।

ओलीको राजनीतिक जीवन निकै लामो र उतारचढावपूर्ण रहेको छ। तेह्रथुम जिल्ला मा जन्मिएका ओली युवा अवस्थामै वामपन्थी राजनीतिमा सक्रिय भए। पञ्चायतकालमा उनले जेल जीवन बिताए र त्यसपछि क्रमशः नेपालको प्रमुख कम्युनिष्ट नेताका रूपमा स्थापित भए। उनी तीन पटक नेपालको प्रधानमन्त्री बने—पहिलो पटक २०७२ सालमा र दोस्रो पटक २०७४ सालमा र २०७९ निर्वाचन पछि उनि कहिने नेकपा माओवादी संग त कहिले नेपाली काँग्रेश संग सहमती जुटाएर प्रधान मन्त्री भएका थिए ।

उनको प्रधान मन्त्रीको कार्यकाल विवादरहित भने कहिले रहेन। विशेषगरी, मधेश आन्दोलनका बेला सरकारको भूमिकामाथि गम्भीर प्रश्न उठेको थियो। मधेश क्षेत्रमा भएको आन्दोलनमा सुरक्षाकर्मीको बल प्रयोगका कारण दर्जनौं नागरिकको ज्यान गएको थियो। यस घटनाले ओली सरकारमाथि मानवअधिकार उल्लङ्घनको आरोप लागेको थियो। त्यस्तै निर्मला हत्या काण्ड‚ सुन काण्ड ‚ ललिता निवास काण्ड ‚ कोरोनाको किट तथा औषधी काड्ठ  लगाएत थुप्रै काण्ड भएका थिए ।

यस घटनाले ती पुराना विवादहरूलाई फेरि सतहमा ल्याएको छ। २०८२ मा भएको “Gen Z आन्दोलन” सरकार विरुद्धको ठूलो जनआन्दोलनका रूपमा देखा परेको थियो। सामाजिक सञ्जाल नियन्त्रण, भ्रष्टाचार र शासनप्रणालीप्रति असन्तुष्टिका कारण सुरु भएको आन्दोलन हिंसात्मक बन्दै जाँदा सुरक्षाकर्मीको कारबाहीमा ७४ भन्दा बढी कलिला उमेरका मानिसको मृत्यु भएको रिपोर्ट सार्वजनिक भएको थियो।

यस घटनापछि बनेको छानबिन समितिले तत्कालीन नेतृत्वलाई जिम्मेवार ठहर गर्दै कानुनी कारबाही सिफारिस गरेको थियो। सिफारिसका आधारमा प्रहरीले ओलीलाई पक्राउ गरेको हो। उनीमाथि “लापरवाही” तथा आन्दोलन दमनमा अप्रत्यक्ष संलग्नताको आरोप लगाइएको छ।

पक्राउपछि ओलीका समर्थकहरू सडकमा उत्रिएका छन्। विभिन्न स्थानमा प्रदर्शन, नाराबाजी र प्रहरीसँग काठमाडौको विभिन्न भागमा झडपका घटनाहरू भएका छन्। सरकारले भने स्पष्ट रूपमा यो कदमलाई “न्यायिक प्रक्रिया” को रूपमा व्याख्या गरेको छ भने ओली पक्षले यसलाई “राजनीतिक प्रतिशोध” भन्दै विरोध जनाएको छ।

विश्लेषकहरूका अनुसार, यो घटना नेपालको लोकतान्त्रिक इतिहासमा एक महत्वपूर्ण उदाहरण बन्न सक्छ। पहिलो पटक एक पूर्वप्रधानमन्त्रीमाथि यति गम्भीर आरोपमा कारबाही प्रक्रिया अघि बढाइएको छ। यसले भविष्यमा सत्तामा रहेका नेताहरूलाई थप जिम्मेवार बनाउने सन्देश दिन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

अन्ततः, केपी शर्मा ओली को पक्राउ केवल एक कानुनी घटना मात्र नभई नेपालको राजनीतिक संस्कार, जनआन्दोलनको शक्ति र न्याय प्रणालीको परीक्षणका रूपमा हेरिएको छ। अब सम्पूर्ण देशको ध्यान अदालतको आगामी निर्णयतर्फ केन्द्रित भएको छ।